جانبدارى و هواخواهى مىكردند آن حضرت چنين معجزهء سودآفرين را انجام داد ؛ و اهالى قم براى اين كه اثر اين كار خارق العاده آن حضرت به جا ماند ، در جاى آن درياى نمك كه خشك شده بود ، به طالع جوزا شهرى بنا نهادند . راه اصفهان به هيركانى از سى فرسنگى ساوه مىگذرد . مهاجمان وحشى شمالى در قرن چهارم هجرى ساوه را ويران كردند . چهل سال بعد خواجه سديد الدين آن را بزرگ‌تر از بار اول ساخت و دورش را با سنگ و آجر ديوار كشيد . چندين سال بعد خواجه شمس الدين شهر را از طرف شمال توسعه داد . و در حدود ده چشمه آب جارى ساخت ، و در جانب مغرب شهر مسجدى به طرح و شيوهء مسجدى كه قرنها پيش سيد اسحاق پسر امام موسى كاظم در آن حدود ساخته بود بنا كرد ، در كنار اين مسجد آرامگاه برخوردار بيگ فرمانده توپخانهء ايران به صورتى باشكوه و عالى ساخته شده ؛ اين شخص ده سال پيش بر اثر بيمارى استسقاء درگذشته است . در چهار فرسخى ساوه در جانب مغرب و روبه‌روى شهر زيارتگاهى است كه مردم به آن اعتقاد زياد دارند . اين زيارتگه به نام شموئيل پيغمبر - ساموئل - است . اين آرامگاه كه ميان مسجدى است ضريحى عالى دارد . در نه فرسخى طرف مشرق ساوه درست موازى با روبه‌روى مقبره شموئيل پيغمبر خرابه‌هاى شهر رى بزرگ‌ترين امصار آسيا ديده مىشود . عجايب و غرايبى كه دربارهء اين شهر آورده‌اند باور كردنى نيست ؛ ولى همهء مورخان و محققان بر عظمت آن گواهى مىدهند و برخى نيز بزرگى آن را به چشم ديده‌اند . جغرافىدانان ايران مىگويند در زمان خلافت محمد مهدى دوانيقى كه در قرن نهم ميلادى مىزيسته شهر رى به نود و شش بخش تقسيم مىشده ، هر بخش چهل و شش خيابان داشته ، و هر خيابان داراى صد خانه و ده مسجد بوده است . همچنين در اين شهر ششهزار و چهارصد مدرسه ، شانزده هزار و ششصد گرمابه ، پانزده هزار منارهء مسجد ، دوازده هزار آسياب ، هزار و هفتصد كاريز ، سيزده هزار كاروانسرا وجود داشته است . من جرأت ندارم كه شمارهء خانه‌هاى شهر رى را در آن زمان ياد كنم . زيرا باورم نمىشود عدهء شهروندان آن بيش از نيم آنچه نوشته‌اند بوده باشد . با اين همه جغرافىدانان و محققان اروپايى در اين مورد با مورّخان مشرق زمين هم‌عقيده و بر اين باورند كه در قرن سوم هجرى كه درست مقارن قرن نهم ميلادى است شهر رى بزرگترين و پرجمعيت‌ترين شهرهاى آسيا بوده است . تاريخ گواهى مىدهد كه